Tu rano
słychać żurawie.

Elganowo ma historię starszą niż wiele miejsc, które dziś wydają się bardziej oczywiste na mapie Mazur. Dawne Gilgenau przez stulecia było związane z majątkiem ziemskim, folwarkami i rozproszonymi gospodarstwami, których ślady do dziś można odnaleźć w krajobrazie. Wśród pól, starych dróg i zabudowań wciąż da się wyczuć rytm dawnej wsi.

Właśnie takiego miejsca długo szukałam. Domu z duszą, z własną historią, z przedwojenną architekturą, której nie zatarto kolejnymi remontami. Domu, który nie udaje starego, tylko naprawdę pamięta inne czasy.

Elganowo 33 stoi nieco na uboczu, na wzgórzu, z dala od centrum wsi. Wokół rozciągają się pola, na których od lat gniazdują żurawie. Ich klangor jest tutaj jednym z najbardziej charakterystycznych dźwięków poranka. Z czasem zrozumiałam, że ten dom nie stoi po prostu wśród natury. On jest jej częścią.

Przychodzą tu sarny, lisy, borsuki, słychać rechot żab i jesienne ryki jeleni, „śmiech” zielonych dzięciołów. Pojawiają się owady, których wcześniej nawet nie potrafiłam nazwać. Na strychu mieszkają nietoperze, a sąsiedzkie koty regularnie wpadają po pieszczoty i przysmaki. Staramy się nikomu nie przeszkadzać. Nie porządkujemy przyrody na siłę i ingerujemy tylko wtedy, kiedy naprawdę jest to konieczne. Zbieramy zioła, poznajemy rośliny, odkrywamy nowe gatunki jadalnych grzybów i uczymy się miejsca, w którym zamieszkaliśmy.

Sam dom również opowiada swoją historię.

W jego wnętrzu zachował się wyraźny, przedwojenny charakter. W dawnej kuchni pozostała ceglana podłoga, a w niej wgłębienia po starym piecu — drobny ślad codzienności ludzi, którzy mieszkali tu przed nami. Dzisiejszy salon i kuchnia powstały w przestrzeni dawnej obory i chlewu. Różnica poziomów podłogi w tej części domu nadal zdradza jego pierwotny układ i przypomina, że kiedyś życie ludzi i zwierząt toczyło się tutaj pod jednym dachem.

Nie chcieliśmy tej historii wygładzić ani ukryć. Przeciwnie — zależało nam, żeby ją zachować.

Dlatego Elganowo 33 nie jest dla nas projektem „starego domu po remoncie”. To miejsce, które ma własną pamięć, własne niedoskonałości i własny rytm. My jesteśmy tylko kolejnymi gospodarzami.

Czasem mam wrażenie, że długo szukałam tego domu, a on po prostu cierpliwie czekał na mnie — na wzgórzu, pośród pól i żurawi.